ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶೆ: ಬಾಂಧವ್ಯದ ನೆಲೆ

ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶೆ: ಬಾಂಧವ್ಯದ ನೆಲೆ

ಕೃತಿ: ಬಾಂಧವ್ಯದ ನೆಲೆ (ಕಾದಂಬರಿ)   

ಲೇಖಕರು: ಎ. ಪಿ. ಉಮಾಶಂಕರಿ ಮರಿಕೆ   

ಪ್ರಕಾಶಕರು: ಕಥಾಬಿಂದು ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಂಗಳೂರು   

ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣ: 2025   

ಪುಟಗಳು: 408   ಬೆಲೆ: ₹450/-

ಪೀಠಿಕೆ:

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಏರುಪೇರುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಕೃತಿಗಳು ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇಂತಹದೇ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕಾದಂಬರಿ ಎ. ಪಿ. ಉಮಾಶಂಕರಿ ಮರಿಕೆ ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಕೃತಿಯ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾದ ‘ಬಾಂಧವ್ಯದ ನೆಲೆ’. ಲೇಖಕಿಯವರ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ‘ತಿರುವುಗಳು’ ಕೃತಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದ ಶಾರ್ವರಿ ಮತ್ತು ಭರತನ ಜೀವನದ ಮುಂದಿನ ಪಯಣವನ್ನು ಈ ಕೃತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾಗಿ ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ.

ಕಥಾವಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಾರಾಂಶ:

ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಕಥಾನಾಯಕಿ ಶಾರ್ವರಿ ಮತ್ತು ನಾಯಕ ಭರತ. ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತಾವು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಊರನ್ನು ತೊರೆದು, ಅಪರಿಚಿತ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಊರೊಂದಕ್ಕೆ ಬಂದು ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಇವರ ಸಾಹಸಗಾಥೆಯೇ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಜೀವಾಳ. ಕೇವಲ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲು ತುಳಿದಿದ್ದ ಶಾರ್ವರಿ, ಪರವೂರಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾಳೆ? ತನಗಿದ್ದ ಒಳ್ಳೆಯ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಂದ ಭರತ, ಹೊಸ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ‘ಗೃಹ ಉದ್ಯಮ’ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಹೇಗೆ ಯಶಸ್ಸಿನ ಶಿಖರವನ್ನು ಏರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಕಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಹರಿವು.

ಆದರೆ, ಕೃತಿಯು ಕೇವಲ ಇವರಿಬ್ಬರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಊರಿನಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದ ಅನಾಥಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶಾರ್ವರಿಗೆ ಈ ಹೊಸ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸಿಗುವ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಆ ಸಂಬಂಧಗಳು ಅವಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಪ್ರೀತಿ, ವಾತ್ಸಲ್ಯ, ಬಯಸಿದ್ದ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಯ ವಿವರಗಳು ಕಾದಂಬರಿಯ ಪುಟಪುಟಗಳಲ್ಲೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಭರತನ ಗೃಹ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಅವನ ಬದುಕು ಎಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಲೇಖಕಿ ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ

ಪಾತ್ರ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆ:

ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಭರತ, ಶಾರ್ವರಿ, ಮನೋಜ, ಶ್ಯಾಮಲಾ, ಸಾತ್ವಿಕ್, ಸಾನ್ವಿ ಹಾಗೂ ಪದ್ಮತ್ತೆ ಮೊದಲಾದ ಪಾತ್ರಗಳು ಕೇವಲ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ ನಮ್ಮದೇ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸಮಾಜದ ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿತ್ರಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ‘ಬಂಧನ’ ಸಿನಿಮಾ ನೋಡುವ ಸಂದರ್ಭ, ಕೃತಕ ಐಸ್‌ಕ್ರೀಂ ಹಾಗೂ ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರದ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತವೆ. ಮಕ್ಕಳಾದ ಸಾತ್ವಿಕ್ ಮತ್ತು ಸಾನ್ವಿಯ ನಡುವಿನ ಚಿರಿಪಿರಿ ಜಗಳ, ಮುನಿಸು ಹಾಗೂ ತುಂಟಾಟಗಳು ಕಥೆಗೆ ಹಾಸ್ಯದ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ನೀಡಿವೆ.  ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜತೆಯ ಮಹತ್ವ ಹಾಗೂ ಕೃತಕ ಆಹಾರದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕೆಂಬ ಭರತನ ಚಿಂತನೆಗಳು ಇಂದಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಂದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಭೆಗಳು, ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಡುಗೆಗಳ (ಹಲಸಿನ ಗುಜ್ಜೆ ಪಲ್ಯ, ಕಾಯಿ ಹೋಳಿಗೆ ಇತ್ಯಾದಿ) ವರ್ಣನೆಗಳು ಕರಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಮಲೆನಾಡಿನ ಸೊಗಡನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ

ಕಾದಂಬರಿಯ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟತೆ:

೪೦೮ ಪುಟಗಳ ಈ ಬೃಹತ್ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕಿಯ ಭಾಷಾ ಶೈಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿದ್ದು, ಓದುಗರನ್ನು ಎಲ್ಲೂ ಬೋರ್ ಆಗದಂತೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಪರರಿಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಆನಂದ ಎಂತಹುದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ‘ಶ್ರೀರಾಮನ’ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರ ಆಶೀರ್ವಾದದೊಂದಿಗೆ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ. "ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ನೋವನ್ನು ಮರೆಸಿದ ಸಂಬಂಧಗಳು" ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳು ಕಾದಂಬರಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ‘ಬಾಂಧವ್ಯದ ನೆಲೆ’ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.  ಲೇಖಕಿ ಉಮಾಶಂಕರಿಯವರು ಕಥೆಯ ಓಟವನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸದೆ, ಪಾತ್ರಗಳ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಆಳವಾಗಿ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲ ಭಾಗ ‘ತಿರುವುಗಳು’ ಓದಿದವರಿಗೆ ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಅತ್ಯಂತ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಓದಿದಾಗ ಒಂದು ಸುಂದರ, ದೊಡ್ಡದಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಹಾಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಿದ ಆನಂದ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆನುಡಿ (ವಿಮರ್ಶೆಯ ಮುಕ್ತಾಯ):

ಇಂದಿನ ಧಾವಂತದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಜಂಟಿ ಕುಟುಂಬದ ಕಲ್ಪನೆ, ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆ, ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವ ಮಾನವೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ‘ಬಾಂಧವ್ಯದ ನೆಲೆ’ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕಥಾಬಿಂದು ಪ್ರಕಾಶನದ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ಮುದ್ರಣ ಹಾಗೂ ಸುನೀತಾರವರ ಆಕರ್ಷಕ ಒಳಪುಟ ವಿನ್ಯಾಸ ಕೃತಿಯ ಅಂದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ₹450/- ಬೆಲೆಯ ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಥಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ಮನೆಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರಲೇಬೇಕಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಕಾದಂಬರಿ ಮುಗಿದಾಗ ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಮಾಧಾನ ಹಾಗೂ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಗೌರವ ನೂರರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ